•  516
     1397/11/06 اولين دانش آموخته رشته علوم قرآني دانشگاه آزاد اسلامي اردبيل از رساله دكتراي خود دفاع كرد
    اولين دانش آموخته رشته علوم قرآن و حديث دانشگاه آزاد اسلامي اردبيل از رساله دكتراي خود با عنوان " معناشناسي صفات الهي با رويكرد نقد ديدگاه سلفي تكفيري از منظر قرآن و نهج البلاغه" دفاع كرد.

    محمد فردين جلالي در گفتگو با روابط عمومي واحد اردبيل در خصوص محتواي پايان نامه اظهار كرد: توحید، اصل اول همه ی فِرَق و مذاهب اسلامی است با این وجود، در جزئیات این اصل میان آنها اختلافات اساسی وجود دارد.

    وي افزود: از جمله مهمترین و بحث برانگیزترین شاخه های توحید، موضوع اسماء و صفات خداوند متعال است؛ چراكه تمام مراتب و مراحل معرفت دين و عمل به آن، بر معرفت ذات مقدس خداوند متفرع است و شناخت ذات الهى، تنها از طريق معرفت حقيقى اسماء و صفات او امكان‌پذير است.

     او اضافه كرد: اینکه دلالت صفات و اسماء بر خداى متعال چگونه است‌، طرفداران هر ديدگاه، چه كسانى هستند و دلايل آنان چيست‌؟ پيامدها و لوازم هريك كدام است‌؟ و طُرق فهم صفات الهی و نسبت آن با صفات بشری،  مهمترین مسائل این بحث است.

    اين دانش آموخته علوم و قرآن و حديث بيان كرد: در قرآن و روایات، برای خداوند صفاتی چون غضب، سخط، كراهت، بغض، مجىء، اتيان، وجه، يدين (دو دست)، عينين (دو چشم)، استوا، علوّ، رؤيت، نزول، فرح، ضحك، رِجل، قَدَم، كلام و صوت وارد شده است که در تعیین این اوصاف،کیفیت و چگونگی آنها بین دانشمندان جهان اسلام اختلاف وجود دارد.

     جلالي افزود: برخی در تفسیر این‌گونه صفات، توقف کرده‌ و عده ای معتقدند این صفات باید تأویل شوند. بعضی دیگر نیز به تبعیت از برخی اهل اثر و اصحاب حدیث به ظاهر این صفات اکتفا کرده و همان را برای خداوند متصور شده‌اند، که به مشبّهه و مجسّمه معروف شده‌اند.

    وي تصريح كرد: آنان که به پیروی از احمد بن حنبل، ابن تیمیه و محمد بن عبدالوهاب اصطلاح سلفیه را برای خویش برگزیده‌اند، در شناخت اسماء و صفات الهی، روش عقلی را بی اعتبار دانسته و فقط روش نقلی را مبنای معرفت خویش قرار داده و در روش نقلی نیز به معنای ظاهری و عامیانه این صفات بسنده کرده و آن ها را تأویل نمی‌کنند.

    او ادامه داد: در نتیجه، صفاتی زائد بر ذات را برای خدا اثبات کرده اند که این امر با توحید صفاتی و به تبع آن با توحید ذاتی به معنای بساطت ذات از هرگونه ترکیب، تعارض دارد.

    اين پژوهشگر علوم قرآني گفت: این گروه با تغییر وتصرف درمفهوم توحید، بسیاری از آموزه ها را نادرست می شمارند و با ممنوعيت تفكر در صفات الهى و انكار مجاز در قرآن،گرفتار تشبیه وتجسیم و رؤيت ظاهرى خداى متعال در دنيا شده و با ادعای انتساب به سلفِ صالح، پيروان نظريه «اتحاد صفات با ذات» و همچنين قائلين به «جواز تأويل» را كافر قلمداد كرده و تأويل آيات و احاديث صفات را تحريف دانسته، مرتكبين آن را جنايتكار شمرده و مصيبت‌هاى وارده در جهان اسلام را متوجه اهل تأويل كرده اند.

    جلالي با بيان اينكه دراین تحقیق که با رویکردی تحلیلی و توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای صورت پذیرفته است، ادامه داد: با این پیش فرض که عوامل و زمینه های پیدایش تکفیر و گسترش آن، جهل و جمود و ظاهرگرایی و تعطیل عقل و تفرقه و اختلافات مذهبی و فرقه ای و انگیزه های سیاسی و انحراف از صراط مستقیم به سمت افراط گرایی بوده است.

    وي افزود: ضمن نقد و بررسی مبانی اندیشه سلفیت و وهابیت در مورد صفات خبرى و تحقیق در انطباق و سازگاری آنها با قرآن کریم به دست آمد که مهم‌ترين عامل نفوذ انديشه‌هاى تشبيهى در ميان مسلمانان، ورود خرافات يهوديان در قالب اسرائيليات به جهان اسلام بوده است.

    او اضافه كرد: با تمرکز بر روایات امیرالمؤمنین(ع) درجهت ابطال تشبيه و تباين آفريدگار و آفريدگان و جمع این روایات و آنگاه مقایسه ی آنها با دیدگاه وهابیت به عنوان نوآوری این تحقیق  به این نتیجه رسیدیم که سلفيه و اشاعره در حالی صفات را قديم و زائد بر ذات الهى مى‌دانند.

    وي تاكيد كرد: بر اثبات اين نظريه نه تنها هيچ آيه يا روايتى وجود ندارد كه به عكس، دلايل عقلى و نقلى فراوانى بر نفى زيادت و اثبات عينيت صفات نيز موجود است و از جانب متكلمان و حكما، براى اثبات نظريه عينيت صفات ازلى خداوند با ذات او، برهان‌هاى عقلى بسيارى اقامه شده است.

    اولين دانش آموخته رشته علوم قرآن و حديث دانشگاه آزاد اسلامي اردبيل بيان كرد: یافته های این تحقیق نشان می دهد که همه اسمای الهی ، صفات خداوند نیز محسوب می شوند؛ رابطه اي ميان صفات مخلوق و خالق نيسـت و معنـا و مصـداق صـفات در ايـن دو متفاوت است. بنابراين با صفات بشـري نمـي توان به نحو معنا داري از صفات الهي سخن راند.

    جلالي تاكيد كرد: با استناد به آیات قرآن کریم و سخنان امام علی (ع) در نهج البلاغه، نظریه عینیت صفات با ذات تبیین و نظریه ابن تیمیه در اندیشه رویت خداوند و اعتقاد او به جسمانیت و مکان مندی و استناد او به ظاهر نگری در صفات خداوند، نفی می شود.

     


تازه ترین اخبار